Wojna o eDziennik: Państwowa aplikacja trafia do kosza, rządu szuka lobbystów przez CBA
Projekt bezpłatnego, państwowego eDziennika oficjalnie upadł i nie wejdzie do polskich szkół co najmniej przez najbliższe dwa lata. Po głośnym wecie prezydenta Karola Nawrockiego, koalicja rządząca odkłada reformę cyfryzacji oświaty i nie planuje kolejnego podejścia do ustawy. Zamiast darmowej platformy w telefonach rodziców, na scenie politycznej rozpoczyna się polowanie na lobbystów komercyjnych firm, w które Ministerstwo Edukacji Narodowej angażuje Centralne Biuro Antykorupcyjne.
Oficjalne fiasko rządowego projektu. Pilotażu nie będzie
Państwowy eDziennik, zintegrowany bezpośrednio z aplikacją mObywatelem, miał stać się darmową, pozbawioną reklam i bezpieczną alternatywą dla komercyjnych programów opanowujących polskie placówki. Zgodnie z ustawą przyjętą przez Sejm i Senat pod koniec lipca, już w roku szkolnym 2026/2027 miał ruszyć szeroki pilotaż systemu. Pełne wdrożenie planowano z kolei na wrzesień 2027 roku.
Weto prezydenta Karola Nawrockiego przekreśliło te plany. Resort edukacji oraz Ministerstwo Cyfryzacji podjęły twardą decyzję o całkowitym wycofaniu się z projektu. Rząd Donalda Tuska nie zamierza poprawiać obecnego prawa ani składać nowego projektu w tej kadencji parlamentu. Dla milionów rodziców i uczniów oznacza to jedno: pozostanie przy starych, często płatnych systemach prywatnych dostawców.
Nowacka uderza w Pałac i nasyła CBA
Decyzja głowy państwa wywołała potężne oburzenie w szeregach rządu. Ministra edukacji Barbara Nowacka wprost rzuciła oskarżenia o uleganie naciskom prywatnego biznesu.
„Niemądre weto uderzające po kieszeni rodziców i bardzo, bardzo lobbystyczne, bo zyskują na tym dwie prywatne firmy, a tracą rodzice” – skomentowała szefowa MEN w programie TVP Info.
Nowacka publicznie zwróciła uwagę na uderzające podobieństwo uzasadnienia prezydenckiego weta do oficjalnych pism i stanowisk rozsyłanych wcześniej przez głównych komercyjnych operatorów e-dzienników w Polsce (m.in. platformy VULCAN i Librus). W związku z podejrzeniem nielegalnego wpływu sektora prywatnego na proces legislacyjny, MEN zapowiedziało oficjalne złożenie wniosku do Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA). Służby mają zbadać kulisy zablokowania cyfrowej reformy oświaty.
Dlaczego prezydent wetuje? „Brak bezpieczeństwa i pośpiech”
Pałac Prezydencki stanowczo odpiera zarzuty o sprzyjanie prywatnym korporacjom. Podczas wystąpień prezydent Karol Nawrocki przekonywał, że sama idea darmowego, państwowego oprogramowania jest słuszna, jednak rządowy projekt był technicznym i prawnym bublem.
Kancelaria Prezydenta uzasadnia swoją decyzję trzema kluczowymi punktami:
-
- Zagrożenie dla danych dzieci: Centralizacja systemu łączącego numery PESEL, adresy, zdjęcia i oceny milionów uczniów w jednym miejscu rodzi gigantyczne ryzyko cyberataków, przed którymi ustawa nie dawała należytych gwarancji ochrony.
- Koszty bez pokrycia: Budżet projektu oszacowano na ponad 216 milionów złotych z publicznych pieniędzy, co uznano za wydatek niepoparty rzetelnymi analizami ekonomicznymi.
- Brak konsultacji: Projekt był wdrażany w ogromnym pośpiechu, bez uwzględnienia głosu środowisk nauczycielskich i ekspertów IT.
Prezydent publicznie zadeklarował gotowość do rozmów i zapewnił, że chętnie podpisze poprawioną, bezpieczną wersję ustawy, jeśli rząd zdecyduje się na jej rzetelne przygotowanie.
Kto zyskuje, a kto traci?
Przez polityczny klincz i decyzję rządu o rezygnacji z prac, status quo na rynku systemów oświatowych zostanie utrzymany. Obecnie aż 97% szkół w Polsce korzysta z systemów prywatnych. Decyzja o wecie cieszy komercyjnych gigantów oraz organizacje takie jak Instytut Ordo Iuris, które oficjalnie rekomendowały prezydentowi zablokowanie przepisów. Głównymi poszkodowanymi pozostają rodzice, zmuszeni w wielu przypadkach do opłacania komercyjnych aplikacji za dostęp do podstawowych funkcji mobilnych.
Źródła:
- Oficjalny komunikat rządowy na portalu Gov.pl – Ministerstwo Cyfryzacji: https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/weto-prezydenta-uderza-w-rodzicow-uczniow-i-nauczycieli-bezplatny-edziennik-zablokowany
- Artykuł śledczy i omówienie wniosku do CBA w serwisie Wirtualna Polska (WP Wiadomości): https://wiadomosci.wp.pl/panstwowy-edziennik-do-kosza-reforma-poczeka-rzad-wysyla-cba-w-poszukiwaniu-lobbingu-7324399708801088a
- Relacja z debaty politycznej i wypowiedzi Barbary Nowackiej na łamach Dziennik.pl: https://edukacja.dziennik.pl/aktualnosci/artykuly/11296383,nowacka-zwroci-sie-do-sluzb-ws-weta-prezydenta-zyskuja-prywatne-firmy-a-traca-rodzice.html
- oraz Gazeta.pl: https://wiadomosci.gazeta.pl/polityka/7,198012,32994889,spor-o-edziennik-po-wecie-nawrockiego-nowacka-chce-zaangazowac.html
- Analiza argumentacji Kancelarii Prezydenta i komentarze rynkowe w dzienniku Dziennik Gazeta Prawna: https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/11296248,prezydent-nawrocki-edziennik-weto.html
- oraz Fakt.pl: https://www.fakt.pl/pieniadze/prezydent-karol-nawrocki-zawetowal-ustawe-o-bezplatnym-edzienniku-co-dalej-ze/gm5382j
