Rewolucja w kaucjach: „małpki” pod lupą resortu, a branża walczy o kartony i mleko
Polski system kaucyjny czekają głębokie i dynamiczne zmiany. Ministerstwo Klimatu i Środowiska oficjalnie zapowiedziało rozszerzenie mechanizmu o kolejne frakcje opakowań. Najwięcej emocji budzi plan włączenia do zbiórki szklanych butelek o małych pojemnościach, czyli popularnych alkoholowych „małpek”. Podczas gdy resort zdrowia i ekolodzy klaszczą, producenci alkoholu oraz branża handlowa stawiają twardy opór. W tle toczy się również zacięta dyskusja o przyszłości opakowań wielomateriałowych (kartonów) oraz butelek po produktach mlecznych.
„Małpki” w automatach: Ministerstwo mówi „tak”, branża ostrzega przed chaosem
Głównym punktem zapowiadanej przez minister Paulinę Hennig-Kloską reformy jest likwidacja luki, która pozwalała na masowe wyrzucanie jednorazowego szkła małego formatu do zwykłych śmietników. Ministerstwo zapowiada, że ostateczna decyzja w sprawie „małpek” zapadnie po wakacjach.
Przeciwko tym planom ostro protestują jednak producenci alkoholu oraz operatorzy logistyczni. Zwracają oni uwagę na kluczowe problemy techniczne:
- Problemy z higieną: Resztki słodkich alkoholi smakowych w automatach i punktach zbiórki mogą przyciągać owady i generować nieprzyjemny zapach.
- Logistyka jednorazowego szkła: Przetwarzanie i transport stłuczki szklanej wymaga zupełnie innych maszyn oraz procedur niż elastyczny plastik PET czy puszki.
- Koszty infrastruktury: Dostosowanie 12,5 tysiąca działających w kraju recyklomatów do selekcji małego szkła wiąże się z gigantycznymi wydatkami.
Dotychczasowy system VS Proponowane zmiany
|
|
|
|
|
Co z kartonami i napojami mlecznymi?
Drugim palącym problemem są opakowania wielomateriałowe, potocznie nazywane Tetrapakami. Część producentów napojów i soków zaczęła celowo uciekać od systemu kaucyjnego, zamieniając butelki plastikowe na kartoniki, aby uniknąć konieczności doliczania kaucji i znakowania towaru.
Wiceminister klimatu Anita Sowińska potwierdziła, że resort analizuje włączenie kartonów do systemu, aby wyrównać szanse rynkowe i zapobiec tej migracji opakowaniowej. Zbiórka kartonów po sokach czy mleku uderzy jednak mocno w systemy komunalne, odbierając im cenny surowiec, który dotychczas trafiał do żółtych pojemników.
Odrębną kwestią pozostaje samo mleko i płynny nabiał. Choć z punktu widzenia recyklingu plastikowe butelki po mleku są wartościowe, to szybkie psuciem się resztek białka i tłuszczu w automatach budzi ogromny opór sieci handlowych dbających o czystość swoich placówek.
Podsumowanie i kolejne kroki
Polski system kaucyjny, choć wdrożony z sukcesem (do końca kwietnia 2026 roku Polacy oddali miliard opakowań), wciąż nie jest w pełni kompletnym i sprawnym systemem. Ewentualne włączenie „małpek” oraz kartonów wymusi renegocjację umów handlowych oraz głębokie zmiany technologiczne. Najbliższe miesiące pokażą, czy rząd ugnie się pod presją lobbingu producentów, czy też postawi na bezkompromisową walkę o czystość środowiska.
Źródła:
- Oficjalne komunikaty i statystyki: https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny
- Analiza stanowiska branży i zapowiedzi po wakacjach: https://www.portalsamorzadowy.pl/gospodarka-komunalna/system-kaucyjny-nie-bedzie-juz-taki-sam-po-wakacjach-zapadnie-decyzja,663935.html
- Informacje o sporze wokół kartonów wielomateriałowych: https://kobieta.onet.pl/warto-wiedziec/ministerstwo-klimatu-rozwaza-rewolucje-system-kaucyjny-do-rozszerzenia/1d0llc8
- Raport o ucieczce producentów w opakowania typu Tetrapak: https://forsal.pl/kraj/aktualnosci/artykuly/11249451,rozszerzenie-systemu-kaucyjnego-na-kartony-po-mleku-sokach-i-innych-napojach-jest-decyzja-resortu.html
